Het HIV virus is een virus wat als gastheercel een T-cel gebruikt. Dit is een belangrijke cel voor het afweersysteem. Het gebruikt deze cel voor het produceren van kopieën van zichzelf. Enige tijd na besmetting zal de T-cel sterven of opgegeten worden door het afweersysteem. Op deze manier zullen alle T-cellen afsterven en het afweersysteem zeer ernstig worden aangetast. Het afweersysteem kan de besmette T-cellen opeten als ze deze herkent. Het HIV virus muteert echter zeer snel waardoor nooit alle besmette T-cellen door het afweersysteem kunnen worden opgegeten.

Er zijn twee soorten HIV, HIV1 en HIV2. HIV1 komt over heel de wereld voor, HIV2 komt vooral in West-Afrikaanse landen voor. Als je besmet bent met HIV ben je seropositief.

Het HIV virus behoort tot de RNA virussen en wel tot het type van de retrovirussen. Dit type virussen wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van het enzym (eiwit) reverse transcriptase. Het virusdeeltje bestaat uit een bolletje met een diameter van ongeveer 0,0001 mm doorsnede. Het virusdeeltje is opgebouwd uit integrase, protease, RNAse-H (hoort bij reverse transcriptase), RNA en daarmee geassocieerd reverse transcriptase, omsloten door een eiwitmantel bestaande uit kerneiwitten met molecuulmassa's van 24 en 18 kiloDalton (gesymboliseerd met de codes p24 en p18). Het geheel wordt omsloten door een lipide membraan afkomstig van de geïnfecteerde cel met daarin ingebed twee virale glycoproteïnen van respectievelijk 41 en 120 kiloDalton (gp41 en gp120).